PEST ENCYCLOPEDIA

Σε αυτό το τμήμα του site παρέχουμε κάποιες βασικές πληροφορίες για απειλητικούς βιολογικούς παράγοντες.

ΚΑΤΣΑΡΙΔΕΣ
Στην Ελλάδα συναντώνται κυρίως 3 τύποι. Η γερμανική κατσαρίδα (Blatella Germanica), η ανατολίτικη κατσαρίδα (Blatella Orientalis) και η αμερικάνικη κατσαρίδα (Americana Periplaneta).
Εκείνη που απαντάται συχνότερα στο αστικό περιβάλλον είναι η γερμανική κατσαρίδα. Το χρώμα της είναι κίτρινο ή καφέ και φωλιάζει μέσα στις οικίες μας. Συνήθως τη συναντούμε στο μπάνιο ή στην κουζίνα, αφού προτιμά τα υγρά και ταυτόχρονα ζεστά μέρη και επιπλέον στην κουζίνα μπορεί να εξασφαλίσει την τροφή της. Κάθε θηλυκό μπορεί να φέρει ωοθυλάκιο, στο οποίο υπάρχουν αυγά, ο αριθμός των οποίων εξαρτάται από τις κλιματολογικές συνθήκες και η αναπαραγωγή της είναι πάρα πολύ γρήγορη. Σήμερα η αντιμετώπιση των γερμανικών κατσαρίδων αξιοποιεί το γεγονός ότι καννιβαλίζουν τα νεκρά άτομα του είδους τους. Έτσι με τη δηλητηρίαση ενός ατόμου και την μελετημένη επιβράδυνση της δράσης του φαρμάκου, το άτομο αυτό φτάνει στη φωλιά, με αποτέλεσμα να δηλητηριάζει ολόκληρο τον πληθυσμό που βρίσκεται εκεί.
Οι ανατολίτικες κατσαρίδες είναι χρώματος μαύρου και πιο μεγάλες από τις γερμανικές. Ζουν και αναπαράγονται κυρίως σε υπονόμους. Μπορούν να βρεθούν σε υπόγεια κτιρίων. Γενικότερα κινούνται σε επίπεδα εδάφη και δεν σκαρφαλώνουν. Για αυτό το λόγο τις συναντούμε συνήθως μέχρι τον 2ο όροφο μιας πολυκατοικίας. Η αντιμετώπισή τους γίνεται με ψεκασμό των κοινόχρηστων χώρων της πολυκατοικίας και των σιφονιών.
Οι αμερικάνικες κατσαρίδες είναι και αυτές μεγάλου μεγέθους, όπως οι ανατολίτικες. Το χρώμα τους είναι σκούρο κόκκινο προς το καφέ. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι ότι είναι ιπτάμενες. Έτσι μπορούν να προσβάλουν με μεγάλη ευκολία διάφορους χώρους, καθιστώντας δύσκολη την αντιμετώπιση τους.

ΠΟΝΤΙΚΙΑ
Στους χώρους κατοικίας συναντάμε τρία κύρια είδη ποντικών. Τα μικρά οικιστικά ποντίκια (Mus Musculus) και δυο κατηγορίες μεγαλύτερων ποντικών που λέγονται και επίμυες (Rattus Rattus και Rattus Norvegicus).
Mus Musculus: To οικιακό ποντίκι είναι χρώματος μαύρου ή σκούρου γκρι. Το μέσο βάρος του είναι 20 γρ. ενώ το μήκος του είναι 15-18 εκατοστά. Το κεφάλι και το σώμα του είναι μικρά, ενώ τα αυτιά του έχουν μυτερές άκρες. Η σεξουαλική του ωρίμανση είναι πολύ γρήγορη και γίνεται μέσα σε 1 με 1,5 μήνα. Η περίοδος της κύησης είναι 19 ημέρες, κάθε γέννα δίνει 5 με 6 μικρά και έχει κατά μέσο όρο 8 κυοφορήσεις το χρόνο. Τα παραπάνω στοιχεία δείχνουν την ικανότητα που έχει να αυξάνει τον πληθυσμό του με πολύ γρήγορο ρυθμό, ειδικά αν βρεθεί σε ευνοϊκό περιβάλλον. Είναι παμφάγο και η τροφή του αποτελείται κατά μέσο όρο από 3 γρ. φαγητού σε καθημερινή βάση. Συνήθως αποθηκεύουν φαγητό σε μέρη που νιώθουν ασφαλή και προστατευμένα. Η μέση κατανάλωση νερού καθημερινά είναι 1,5 ml. Ζει 15 με 18 μήνες, ενώ φωλιάζει συνήθως σε γωνίες όχι πολύ μακριά από πηγές τροφής και νερού. Στο χώρο μας μπορούν να εισβάλουν από μικρές τρύπες διαμέτρου 0,5 εκατοστού! Μπορούν να επιβιώσουν σε όλα τα κλίματα, ενώ χαρακτηριστικό τους είναι η περιέργεια.
Rattus Rattus: Το χρώμα του είναι σκούρο γκρι, ζυγίζει κατά μέσο όρο 225 γρ. και φτάνει κατά μέσο όρο τα 33-43 εκατοστά σε μήκος. Το σώμα του είναι αδύνατο και η μύτη του μυτερή, τα αυτιά του έχουν μυτερές άκρες. Η σεξουαλική του ωρίμανση γίνεται μέσα σε 2-3 μήνες. Η κυοφορία διαρκεί 22 μέρες, ενώ κάθε γέννα περιλαμβάνει 6-8 μικρά. Κάθε χρόνο το θηλυκό rattus rattus κατά μέσο όρο έχει 4-6 εγκυμοσύνες. Συνήθως ζευγαρώνουν καθημερινά μια ή δυο φορές στη φωλιά τους. Η διατροφή του είναι κυρίως φρούτα, λαχανικά, σπόροι, δημητριακά. Η μέση ημερήσια τροφή του είναι 28 γρ. ενώ 28 ml είναι η ποσότητα νερού που χρειάζεται. Αν νιώσει άνετα θα φάει μεγάλες ποσότητες φαγητού. Δεν τους αρέσουν οι αλλαγές. Κατά μέσο όρο η ενήλικη ζωή του είναι 1,5 χρόνος. ΟΙ φωλιές του είναι σε δέντρα και σκεπές, σε σχετικά μεγάλη απόσταση από την τροφή και το νερό (30 μέχρι 90 μέτρα). Ιδιαίτερο του χαρακτηριστικό είναι οι σπουδαίες αναρριχητικές του ικανότητες.
Rattus Norvegicus: Είναι χρώματος καφέ, το μέσο του βάρος είναι 280-480 γρ. ενώ το μήκος του 30-45 εκ. Το σώμα του είναι χοντρό και η μύτη του είναι στρογγυλεμένη. Τα αυτιά του έχουν και αυτά στρογγυλεμένες άκρες. Η σεξουαλική του ωρίμανση πετυχαίνεται στο ίδιο χρονικό διάστημα με το Rattus Rattus. Ο χρόνος κυοφορίας όμως είναι μεγαλύτερος κατά μια μέρα (23 ημέρες). Τα μικρά που γεννά είναι 6-12 ανά γέννα, ενώ έχει 4-7 κυοφορίες το χρόνο. Με αυτό τον τρόπο ο πληθυσμός μπορεί να αυξηθεί πολύ γρήγορα. Τρώει κατά μέσο όρο 28-85 γρ. τροφής και είναι παμφάγο. Κατά μέσο όρο καταναλώνει όσο νερό και ο Rattus Rattus, ενώ έχει και ανάλογο χρόνο ενήλικης ζωής. Ζει σε τρύπες στο έδαφος συνήθως 28-135 μέτρα από την τροφή και το νερό. Είναι δεινός κολυμβητής. Θωρείται από τα πιο πετυχημένα είδη πάνω στον πλανήτη. Δεν του αρέσουν οι αλλαγές, ενώ μπορεί να καταναλώσει τεράστιες ποσότητες φαγητού αναλογικά με το μέγεθος του. Μπορεί να περάσει μέσα από ανοίγματα διαμέτρου 1,5 εκατοστού. Τα δυο είδη επίμυων (Rattus Rattus και Rattus Norvegicus) αποθηκεύουν φαγητό, έτσι ώστε να μπορούν να τραφούν για μήνες από αυτό, ενώ είναι επιθετικά αν ενοχληθούν. Το άλμα τους φτάνει το μισό μέτρο οριζοντίως, ενώ με φόρα μπορεί να φτάσει και το ένα μέτρο. Ο Ratus Norvegicus, όπως και ο Rattus Rattus μπορεί να πέσει από τον 5ο όροφο κτιρίου, χωρίς να υποστεί σοβαρό τραυματισμό.

ΨΥΛΛΟΙ
Ανήκουν στην τάξη Siphanoptera. Τα είδη ψύλλου φτάνουν τους 2.500. Το κάθε είδος παρουσιάζει προσαρμογή στο είδος ξενιστή από το οποίο τρέφεται. Συνεπώς υπάρχει ο ψύλλος του ανθρώπου (pulex irritans), των σκύλων, της γάτας, του ποντικού κτλ. Ο ξενιστής τους μπορεί αν είναι θηλαστικό ή και πτηνό. Η εξειδίκευση του ψύλλου σε ένα ξενιστή δεν σημαίνει ότι δεν τρέφεται και από άλλα είδη ζώων. Η κατηγορία στην οποία ανήκει ο ψύλλος είναι τα αιμομυζητικά έντομα τα οποία ζουν από το αίμα του ξενιστή τους. Η αναγνώριση του αρσενικού ατόμου από το θηλυκό είναι εύκολη, καθώς τα θηλυκά άτομα έχουν ανασηκωμένο το άκρο της κοιλιάς τους. Οι ψύλλοι προκαλούν ενόχληση, κνησμό και πόνο με τα τσιμπήματά τους (σε αντίθεση με τα τσιμπήματα του κουνουπιού-αφού κυριολεκτικά δαγκώνουν τον ξενιστή τους και δημιουργούν πληγή), καθώς επίσης μεταφέρουν και ασθένειες. Η βουβωνική πανώλη, ασθένεια που με δυο μεγάλες πανδημίες, η μία στα τέλη της αρχαιότητας και η άλλη του μεσαίωνα (black death), εξολόθρευσε πάνω από το μισό πληθυσμό της Ευρώπης, μεταδόθηκε μέσω του ψύλλου των αρουραίων. Άλλες ασθένειες που μπορεί να μεταδώσει είναι ο τύφος και ο μελιταίος πυρετός. Στο σπίτι μας μπορούμε να το μεταφέρουμε έπειτα από μία επίσκεψη στο χωριό, από το κατοικίδιό μας ή από μια… απρόσκλητη επίσκεψη και διαμονή ποντικού. Η αντιμετώπισή τους γίνεται με ψεκασμό του σπιτιού και επιμονή στα σημεία προσβολής.

ΚΟΡΙΟΙ
Ανήκουν στην τάξη Hemiptera και στην οικογένεια Cimidae. Είναι άπτερο, αιμοζυτικό έντομο. Το χρώμα του είναι καφέ και συνήθως κρύβεται σε κρεβάτια, χαραμάδες και πίσω από ταπετσαρίες. Ο κοριός προκαλεί τσιμπήματα που μοιάζουν με αυτά του κουνουπιού, αλλά πρόκειται για ολόκληρες γραμμές από τσιμπήματα και όχι σε τυχαία μέρη. Προτιμά να τσιμπά τα ακάλυπτα μέρη του σώματός μας, ενώ στο σάλιο του υπάρχει μια ουσία που δεν κάνει άμεσα αισθητά τα τσιμπήματά του. Υπάρχει έξαρση των προσβολών τους τελευταία και η αντιμετώπισή τους είναι αρκετά απαιτητική.

ΣΑΡΑΚΙΑ
Με αυτό το όνομα καλούμε μια μεγάλη κατηγορία από έντομα που τρέφονται με ξύλο. Κάποια από αυτά τρέφονται αποκλειστικά με ξύλο που βρίσκουν στο δάσος, αλλά μερικά από αυτά τρέφονται και με τα ξύλα που βρίσκονται στα σπίτια μας. Υπάρχουν δύο είδη ξύλου, το σκληρό και το μαλακό και κατά αντιστοιχία υπάρχουν και τα είδη σαρακιών που ειδικεύονται στο ένα ή στο άλλο είδος ξύλου. Η προσβολή του ξύλου μπορεί να γίνει με πολλούς τρόπους, η καταστροφή που μπορούν να προκαλέσουν μπορεί να είναι μεγάλη, ενώ η κύρια μέθοδος αντιμετώπισής τους είναι ο υποκαπνισμός.